Shrinkflation: Έρχεται υποχρεωτική σήμανση για μικρότερες συσκευασίες χωρίς μείωση τιμής

Νέα παρέμβαση για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στα σούπερ μάρκετ  προωθεί το υπουργείο Ανάπτυξης , επιχειρώντας να περιορίσει μια πρακτική που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους καταναλωτές.

Πρόκειται για το φαινόμενο της shrinkflation, δηλαδή τη μείωση της ποσότητας ενός προϊόντος χωρίς αντίστοιχη μείωση της τιμής. Με το νέο μέτρο εισάγεται υποχρεωτική ειδική σήμανση στα ράφια, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν ξεκάθαρα πότε ένα προϊόν έχει μικρότερη ποσότητα από πριν.

Στόχος της ρύθμισης είναι να ενισχυθεί η διαφάνεια στην αγορά και να περιοριστούν πρακτικές που μπορούν να παραπλανήσουν τον καταναλωτή.

Τι είναι το shrinkflation και γιατί απασχολεί τους καταναλωτές

Το φαινόμενο του shrinkflation έχει ενταθεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, κυρίως σε περιόδους αυξημένου πληθωρισμού.  Πολλές εταιρείες επιλέγουν να μειώσουν την ποσότητα ενός προϊόντος –για παράδειγμα σε τρόφιμα, σνακ ή απορρυπαντικά– χωρίς όμως να μειώσουν την τιμή πώλησης.

Έτσι, ο καταναλωτής συχνά πιστεύει ότι αγοράζει το ίδιο προϊόν στην ίδια τιμή, ενώ στην πραγματικότητα πληρώνει περισσότερο για μικρότερη ποσότητα. Η πρακτική αυτή εμφανίζεται σε δεκάδες προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης και πολλές φορές περνά απαρατήρητη.

Παραδείγματα προϊόντων που μικραίνουν

Από τα διαθέσιμα στοιχεία φαίνεται πως σε διάφορα βασικά προϊόντα οι συσκευασίες μικραίνουν, χωρίς να μειώνεται η τιμή:

• Κρουασάν: από 90 γρ. → 70 γρ.
• Παξιμάδια: από 1 κιλό → 800 γρ.
• Γιαούρτι: από 250 γρ. → 220 γρ. ή 200 γρ. → 180 γρ.
• Βούτυρο: από 250 γρ. → 200 γρ. ή 500 γρ. → 450 γρ.
• Μαργαρίνη: από 200 γρ. → 170 γρ.

Παρόμοια, αναφορές αναφέρουν ότι συχνά σοκολάτες, σαμπουάν και πακέτα μπισκότων κυκλοφορούν πλέον με λιγότερη ποσότητα χωρίς μείωση τιμής, πράγμα που καθιστά τη shrinkflation ορατή στα ράφια.

Σύμφωνα με μεγάλη έρευνα της EY Ελλάδος, περίπου 4 στους 5 καταναλωτές (79%) στην Ελλάδα έχουν παρατηρήσει ότι κάποια προϊόντα έχουν μειώσει το μέγεθος συσκευασίας τους ενώ οι τιμές παρέμειναν ίδιες ή αυξήθηκαν

Υποχρεωτική σήμανση στα προϊόντα για δύο μήνες

Το μέτρο της ειδικής σήμανσης είχε προαναγγείλει ήδη από την άνοιξη ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος .  Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο του πολυνομοσχεδίου που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 13 Μαρτίου, κάθε προσυσκευασμένο προϊόν του οποίου η ποσότητα μειώνεται χωρίς αντίστοιχη μείωση της τιμής θα φέρει υποχρεωτική ενημερωτική ένδειξη.

Η σήμανση αυτή θα παραμένει:

• για τουλάχιστον δύο μήνες από την κυκλοφορία του προϊόντος με μειωμένη ποσότητα στην αγορά
• και για δύο μήνες από τη στιγμή που το προϊόν τοποθετείται στο ράφι κάθε καταστήματος.

Την ευθύνη για την τοποθέτηση της σήμανσης θα έχουν τα σούπερ μάρκετ και οι επιχειρήσεις λιανικής, ενώ το κόστος της ειδικής ετικέτας θα καλύπτουν οι εταιρείες που παράγουν ή εισάγουν τα προϊόντα στην Ελλάδα. Την εφαρμογή του μέτρου θα ελέγχει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή, η οποία θα μπορεί να επιβάλλει πρόστιμα και κυρώσεις σε περιπτώσεις παραβάσεων.

Έρχεται η εφαρμογή καταγγελιών «MyKataggelies»

Στο ίδιο νομοσχέδιο προβλέπεται και η δημιουργία της ψηφιακής εφαρμογής «MyKataggelies», μέσω της οποίας οι πολίτες θα μπορούν να καταγγέλλουν φαινόμενα παραπλάνησης ή αθέμιτων πρακτικών στην αγορά.

Η εφαρμογή θα είναι διαθέσιμη σε κινητά τηλέφωνα Android και iOS και θα επιτρέπει:

• υποβολή ανώνυμων ή επώνυμων καταγγελιών
• αποστολή φωτογραφιών με χρονοσήμανση
• καταγραφή γεωγραφικής τοποθεσίας του καταστήματος.

Στην περίπτωση επώνυμης καταγγελίας, ο χρήστης θα συνδέεται με τους προσωπικούς του κωδικούς Taxisnet.

Εντατικοί έλεγχοι στην αγορά για αισχροκέρδεια

Την ίδια ώρα το υπουργείο Ανάπτυξης εντείνει τους ελέγχους στην αγορά, καθώς οι διεθνείς εξελίξεις –ιδίως η ένταση στη Μέση Ανατολή– δημιουργούν νέες πιέσεις στις τιμές καυσίμων και βασικών αγαθών.

Σε πρόσφατη σύσκεψη του υπουργού Ανάπτυξης με τη διοίκηση της Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας Καταναλωτή εξετάστηκε η πορεία των τιμών και η επάρκεια προϊόντων στην αγορά.   Σύμφωνα με το υπουργείο, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για ελλείψεις προϊόντων, ενώ ξεκαθαρίζεται ότι οι αρχές θα παρέμβουν άμεσα σε περιπτώσεις αδικαιολόγητων αυξήσεων.

Μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί περισσότεροι από 500 έλεγχοι, με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς να συνεχίζουν τις παρεμβάσεις με εντατικό ρυθμό, προκειμένου να αποτραπούν φαινόμενα κερδοσκοπίας.